Phương pháp

Cách Amber Height Check tính toán

Mọi phép tính dựa trên bảng tham chiếu chính thức của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Định hướng y khoa được tạo bởi các quy tắc cố định, không dùng trí tuệ nhân tạo tạo sinh.

Nguồn dữ liệu

  • 61–191 tháng tuổi: WHO Growth Reference 2007 (5–19 tuổi), chiều cao theo tuổi, bảng mở rộng (L, M, S theo tháng) — nam, nữ.
  • Đúng 60 tháng tuổi: WHO Child Growth Standards 2006, chiều dài/chiều cao theo tuổi, bảng mở rộng theo ngày — nam, nữ.
  • Trang tham khảo: WHO — Height-for-age (5–19 years).

Dữ liệu được tải trực tiếp từ WHO ngày 12/11/2026, lưu nguyên giá trị và kèm dấu vân tay SHA-256 của từng tệp gốc. Hệ thống tự kiểm tra tính đầy đủ của dữ liệu trước mỗi lần tính; nếu dữ liệu thiếu hoặc sai, công cụ dừng lại và không hiển thị kết quả.

Tuổi và chỉ số z

  • Tuổi được tính tại ngày đo, không phải ngày truy cập trang: số ngày ÷ 30,4375 rồi làm tròn xuống thành số tháng tròn.
  • Phạm vi hỗ trợ: 60–191 tháng tròn (5 tuổi đến 15 tuổi 11 tháng). Ngoài phạm vi này công cụ không ngoại suy.
  • Chiều cao theo tuổi có L = 1, nên z = (chiều cao − M) / (M × S).
  • Bách phân vị được tính từ phân phối chuẩn. Theo quy ước của WHO, ngoài khoảng −3 đến +3 SD chỉ báo “dưới 0,1” hoặc “trên 99,9”.
  • Ý nghĩa: bách phân vị 0,4 nghĩa là khoảng 0,4% trẻ cùng tuổi và giới tính trong quần thể tham chiếu WHO thấp hơn chiều cao đo được của trẻ. Đây là vị trí so với nhóm tham chiếu, không phải xác suất mắc bệnh.
  • Chỉ số z vượt quá ±6 được xem là có thể sai số đo: cha mẹ được yêu cầu kiểm tra lại. Nếu cha mẹ xác nhận số đo, kết quả không bao giờ được xem là bình thường mà luôn khuyên bác sĩ đo lại và đánh giá (z quá thấp → ưu tiên nội tiết nhi). Nếu chưa xác minh, kết quả giữ ở trạng thái “cần xác minh”, trừ khi có triệu chứng khẩn cấp — khi đó định hướng khám sớm vẫn được hiển thị ngay.
  • Chiều cao thấp: chỉ số z ≤ −2,000 → nên khám bác sĩ; z ≤ −3,000 → ưu tiên bác sĩ nội tiết nhi. Quyết định dùng giá trị z đầy đủ, không dùng số đã làm tròn hiển thị.

Tốc độ tăng trưởng

  • Tốc độ = (H2 − H1) × 365,25 / số ngày giữa hai lần đo, đơn vị cm/năm.
  • Chỉ diễn giải khi hai lần đo đáng tin cậy, cùng cách đo và cách nhau ít nhất 6 tháng.
  • Chiều cao giảm hoặc tăng quá nhanh được xem là có khả năng sai số đo, không được dùng để đánh giá.
  • Chiều cao ước lượng (không đo thực tế) không được dùng để tính tốc độ tăng trưởng.
  • Tình trạng dậy thì chỉ dựa trên thông tin cha mẹ cung cấp; “chưa rõ” được giữ nguyên là chưa rõ, không suy ra từ tuổi.
  • Dưới 4 cm/năm ở trẻ chưa dậy thì → nên khám bác sĩ. Dưới 4 cm/năm khi chưa rõ tình trạng dậy thì → cũng nên khám, vì không thể xem là bình thường. Ở trẻ đang dậy thì, ngưỡng này không được áp dụng; tốc độ dưới 4 cm/năm được báo là “chưa chắc chắn” để bác sĩ diễn giải theo giai đoạn dậy thì.

Xu hướng tăng trưởng

  • Chỉ đánh giá khi có hai số đo thực tế, đáng tin cậy, cách nhau ít nhất 6 tháng.
  • Chỉ số z giảm từ 1 SD trở lên → nên khám bác sĩ nhi khoa (ưu tiên nội tiết nhi nếu hiện z ≤ −2).
  • Cắt xuống qua từ 2 đường bách phân vị chính trên biểu đồ WHO (3, 15, 50, 85, 97) nhưng giảm chưa tới 1 SD → báo “chưa chắc chắn”, không xem là yên tâm.
  • Chỉ số z tăng từ 1 SD trở lên và hiện trên +2 SD: ở trẻ đã xác nhận chưa dậy thì → nên khám; khi đã dậy thì hoặc chưa rõ → báo “cần thêm bối cảnh lâm sàng” để bác sĩ xác định giai đoạn dậy thì, vì tăng nhanh có thể do dậy thì. Chiều cao trên +2 SD đơn thuần chỉ được ghi nhận, không tự động chuyển khám.
  • Với chỉ hai lần đo, công cụ không đánh giá được sự chậm lại dần của tốc độ qua nhiều giai đoạn.

Chiều cao mục tiêu theo bố mẹ

  • Bé trai: (chiều cao bố + chiều cao mẹ + 13) / 2. Bé gái: (chiều cao bố + chiều cao mẹ − 13) / 2.
  • Khoảng tham chiếu quy ước khoảng ±8,5 cm. Đây là ước tính thống kê về bối cảnh chiều cao trưởng thành, không so sánh trực tiếp với chiều cao hiện tại của trẻ.
  • Công cụ không tự động đánh giá chiều cao hiện tại có phù hợp với chiều cao gia đình hay không, vì chưa có phương pháp đã được kiểm chứng phù hợp (có tính đến tuổi, giới tính và dậy thì) để tự thực hiện. Việc này dành cho bác sĩ.

Định hướng y khoa

Kết quả được xếp vào một trong bốn nhóm theo thứ tự ưu tiên: dấu hiệu cần khám sớm → dấu hiệu nên khám bác sĩ → thiếu hoặc chưa chắc chắn thông tin → chưa ghi nhận dấu hiệu bất thường. Một chiều cao trong khoảng bình thường không bao giờ tự nó dẫn đến kết luận “nguy cơ thấp”.

Nhóm “cần bổ sung” được chia hai: (B1) cha mẹ có thể tự bổ sung hoặc đo lại số liệu; (B2) số liệu đã đủ nhưng cần bác sĩ khám để có bối cảnh lâm sàng (ví dụ giai đoạn dậy thì). B2 không thay thế việc khám.

Dậy thì: bé gái chưa phát triển tuyến vú khi 13 tuổi hoặc chưa có kinh khi 15 tuổi → nên khám nội tiết nhi. Bé trai từ 14 tuổi: đã xác nhận chưa dậy thì → nội tiết nhi; chưa rõ tình trạng → khám nhi khoa để xác định, không kết luận là dậy thì muộn. Tình trạng “chưa rõ” không bao giờ được suy ra từ tuổi.

Tiền sử nhỏ so với tuổi thai không bị bỏ qua: nếu chiều cao hiện vẫn dưới −2 SD (chưa bắt kịp), công cụ khuyên khám; nếu đã bắt kịp, công cụ xem cùng xu hướng tăng trưởng và việc trẻ đã được theo dõi hay chưa, nhưng không xem tiền sử này đơn thuần là bệnh nội tiết. Khi có nghi ngờ đặc điểm hội chứng hoặc tỷ lệ cơ thể bất thường, công cụ gợi ý bác sĩ có thể cân nhắc khám di truyền.

Các ngưỡng trên là ngưỡng sàng lọc và đang chờ bác sĩ chuyên môn của Amber Child Health xem xét, phê duyệt.

Công cụ không chẩn đoán dậy thì sớm, dậy thì muộn, thiếu hormone tăng trưởng hay bất kỳ bệnh nào, và không khuyến nghị xét nghiệm chuyên sâu cho mọi trẻ.